Η ΜΟΤΟΣΥΚΛΕΤΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

http://cds.lib.auth.gr/submit/archive/NPA/npa-2004-3945.pdf

Μαρία Κέντρου Αγαθοπούλου, Ο μοτοσυκλετιστής

Τι ν’ απόγινε άραγε
Εκείνος ο θορυβοποιός
Της νύχτας
Καβάλα στο μηχανικό του ζώο
Να κραδαίνει την άσφαλτο
Χωρίς φρένο
Να παίζει ώρα ύπνου
Με τις φρένες μας
Εδώ μέσα
Στο σακατεμένο κρανίο

Προχτές το μεσονύχτι
Που κοίταζα απ’το παράθυρό μου
Το νέο φεγγάρι
Άκουσα θόρυβο παράξενο
Να ’ρχεται από ψηλά
Και μου φάνηκε πως τον είδα
Ένας άγγελος πάνω σε μοτοσυκλέτα
Να διασχίζει τους δρόμους τ’ ουρανού
Κι απ’ το σπασμένο καθρεφτάκι του
Να με κοιτάζει περίλυπος

Βγάλε μου σε παρακαλώ
Μια ωραία φωτογραφία
Να τη στείλω στο κορίτσι μου
Έτσι απάνω στη μοτοσυκλέτα μου
Με το ένα χέρι στο χειρόφρενο
Το άλλο να σιάζει τα σγουρά μαλλιά μου
Θέλω να φαίνεται καλά
Το καινούργιο μου πέτσινο
Το σιδερένιο κράνος
Να διακρίνεται προπάντων
Ο ίλιγγος στο πρόσωπό μου
Και κείνο του θανάτου
Το αναπόφευκτο

Από τη συλλογή Θαλασσινό Ημερολόγιο, 1981. 

Δικτυογραφία για τη Μαρία Κέντρου Αγαθοπούλου

Βιογραφία - ποιήματα

Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Πλανόδιον

http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/neapor/548-550/6.html

Το σχολείο που επισκεφτήκαμε στο Λονδίνο

Κέντρου - Αγαθοπούλου Μαρία (1930 - )

Βιογραφικό 

Η Μαρία Κέντρου - Αγαθοπούλου γεννήθηκε το 1930 στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει, από γονείς Μικρασιάτες. Στην ίδια πόλη έκανε τις εγκύκλιες σπουδές της. Ως ποιήτρια εμφανίστηκε στα γράμματα το 1961 με την ποιητική συλλογή "Ψυχή και τέχνη". Ακολουθούν από τότε άλλες δώδεκα, με τελευταία την ποιητική συλλογή "Σαλκίμ". Είναι μέλος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και της Εταιρείας Συγγραφέων. 

Συνεργάστηκε με τα λογοτεχνικά περιοδικά: "Νέα Πορεία", "Διαγώνιος", "Τραμ", "Εντευκτήριο", "Παρατηρητής", "Παραφυάδα", "Διαβάζω", "Η λέξη", "Γράμματα και τέχνες", "Οδός Πανός", "Ρεύματα".

Εκτός από ποίηση, δημοσιεύει σε περιοδικά κριτικά δοκίμια, για ποιητικά κατ' εξοχήν βιβλία. Παράλληλα με την ποίηση γράφει-δημοσιεύει και διηγήματα. Ποιήματά της έχουν περιληφθεί σε πολλές ελληνικές και ξένες ανθολογίες κι έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, πολωνικά, ρουμανικά, ισπανικά και σερβικά. Διηγήματά της βρίσκονται σε γερμανικές ανθολογίες.

Το ποίημά της "Ο μοτοσυκλετιστής" διδάσκεται στην Γ' Λυκείου, από τα βιβλία "Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας".

Βραβεία 

Βραβείο Δήμου Θεσσαλονίκης για το βιβλίο της "Διασταυρώσεις" (1964), ως ανέκδοτη συλλογή.

Βραβείο Νικηφόρου Βρεττάκου για το βιβλίο της "Η σκοτεινή διάρκεια των ημερών" (1994).

Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών για το βιβλίο διηγημάτων "Η παραίτηση" (2003).

Εργογραφία 

Ποίηση: "Ψυχή και τέχνη" (1961), "Διασταυρώσεις" (1965), "Περίπτωση σιωπής" (1968), "Μεγεθύνσεις" (Νέα Πορεία, 1971), "Αρμιλλάρια" (Νέα Πορεία, 1973), "Τα τοπία που είδα" (Νέα Πορεία, 1975), "Τα επακόλουθα" (Νέα Πορεία, 1978), "Θαλασσινό ημερολόγιο" (Διαγώνιος, 1981), "Μετανάστες του εσωτερικού νερού" (Διαγώνιος, 1985), "Η σκοτεινή διάρκεια των ημερών" (Διαγώνιος, 1993), "Επιλογές και σύνολα. Ποιήματα 1965-1995" (Νησίδες: Σκόπελος, 2001), "Σαλκίμ" (Νεφέλη, 2001), "Σεντόνια της αγρύπνιας" (Μεταίχμιο, 2006).

Πεζά: "Συνοικισμός σιδηροδρομικών" (Κέδρος, 1998), "Στο δωμάτιο" (Νεφέλη, 1999), "Η παραίτηση" (Κέδρος, 2002), "Οι μικρές χαρές" (Μεταίχμιο, 2005).

Δοκίμια: "Δοκιμασία και δοκιμασίες" (Νησίδες: Σκόπελος, 1999).

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ

Με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Τα ποιήματα δεν είναι τίποτα άλλο από μνημεία ανθρωπισμού, και ο ποιητής δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας ανθρωπιστής δίχως όρια.

Όλα όσα παρατηρούμε να συμβαίνουν τελευταία τριγύρω μας, πολιτικές αναταράξεις, επεισόδια, διαδηλώσεις, και άλλα, είναι το ξεχείλισμα μιας κοινωνίας που μονίμως υποφέρει και θα συνεχίσει βεβαίως να υποφέρει γιατί είναι πολύ καλά εκπαιδευμένη να κορυφώνει την αντίδρασή της στην καταπίεση με τον τρόπο που βλέπουμε - ποτέ αλλιώς. Είναι μία (παγκόσμια) κοινωνία δυστυχής και κατατρεγμένη. Επ' αυτού πώς μπορεί να βοηθήσει ένας ποιητής;

Μα η δουλειά του ποιητή είναι ακριβώς αυτή και αυτήν υποτίθεται πως ανέκαθεν εξασκεί - ο ποιητής δεν χρειάζεται να κάνει κάτι παραπάνω για την (εφήμερη) αυτήν περίσταση. Η κοινωνία αν ξαφνικά θυμηθεί πως μπορεί να δεχθεί την ποιητική συνδρομή δεν έχει παρά να χρησιμοποιήσει την Ποίηση που ήδη υπάρχει.

Κάπου, εκεί, που ο αναγνώστης πρέπει να την βρει, αν την έχει πραγματικά ανάγκη. Αυτή είναι λοιπόν η πραγματική συμμετοχή. Μία απτή απόδειξη Ενότητας.

Όσο για το πόσο ο ποιητής μπορεί, ακόμη και εν μέσω όλων αυτών των ταραχών, δημόσια (στο διαδίκτυο, στα έντυπα, κτλ) να εκφραστεί, είναι ένα άλλο ζήτημα εξίσου ζοφερό μα αναμενόμενο.

Πώς μπορούν οι ειδήσεις ενός ποιητή να κυκλοφορήσουν μέσα σε αυτό που αποκαλείται επικαιρότητα, εάν δεν είναι -ως γνωστό και ταριχευμένο- κάμποσο αριστερός, κάμποσο οξύθυμος, κάμποσο φτηνός;

Είναι πραγματικά δύσκολο. Στο διαδίκτυο τα αριστερόστροφα sites δεν σε ανέχονται, τα δεξιόστροφα σε θεωρούν παλαβό, τα περιοδικά δεν διαταράζουν γιατί υπόκεινται εκεί που τα ίδια γνωρίζουν. Οι εφημερίδες.

Τα πράγματα λοιπόν συνεχίζουν και θα συνεχίζουν γιατί αυτό ξέρουν να κάνουν - με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που η κοινωνία (και όχι η ποίηση) θα εξακολουθεί να κινείται, παρότι ταυτόχρονα, παράλληλα με την ποίηση, και η ποίηση (όχι η κοινωνία) θα εξακολουθεί να λειτουργεί σαν καρδιά της.

Γιάννης Λειβαδάς

ΠΗΓΗ: EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

«Θύμα» και η ποίηση

Θύμα της οικονομικής κρίσης θα πέσει η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) και σε μεγάλο βαθμό και το Ετος Ρίτσου, για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. Οι επιβάτες των μαζικών μέσων μεταφοράς δεν θα ακούσουν φέτος όμορφους στίχους από τα μεγάφωνα, οι οποίοι, λόγω του επετειακού Ετους, θα ήταν του Γιάννη Ρίτσου.

 Μια τέτοια καμπάνια για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης κοστίζει περί τα 50.000 ευρώ, τα οποία δεν διαθέτει αυτή τη φορά το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Ετσι, για πρώτη φορά δεν θα κάνει απολύτως τίποτα για την επέτειο της ποίησης.

Ενας άλλος φορέας, καθ ύλην αρμόδιος, η Εταιρεία Συγγραφέων, η οποία επίσης δεν περνά καλές οικονομικές ημέρες, θα περιοριστεί σε ό,τι πιο ανώδυνο για το ταμείο της. Στο Public του Συντάγματος, ανήμερα, Σάββατο (12 μεσημέρι), σχεδιάζει μια συζήτηση για τον ρόλο της ποίησης, με ομιλητές (Τίτος Πατρίκιος, Αλέξης Ζήρας κ.ά.) και αναγνώσεις ποιημάτων από γυναίκες ποιήτριες.

Μπορεί η ποίηση να αντιμετωπίζεται ως ο φτωχός συγγενής, όμως έχει κοινό, μικρό αλλά φανατικό, που πιστεύει στη φράση του Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούτ Ντάρβις «Ενα καλό ποίημα είναι μια πράξη αντίστασης». Σ αυτό το κοινό ποντάρει το καινούργιο περιοδικό «Ρoetix», που θα κυκλοφορήσει αυτή την εβδομάδα από τις εκδόσεις «Τυπωθήτω».

Πρόκειται για το δεύτερο εξαμηνιαίο περιοδικό ποίησης, μετά το «Ποιητική» (εκδ. Πατάκη), με διευθυντή τον Χάρη Βλαβιανό. Το πρώτο τεύχος θα παρουσιαστεί την παραμονή της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, Παρασκευή 20 Μαρτίου, 7 μ.μ., στην ΕΣΗΕΑ, με απαγγελίες ποιημάτων κ.ά.

Η οικονομική δυστοκία θα θίξει καίρια και το πρόγραμμα εκδηλώσεων για το Ετος Ρίτσου. Το ΕΚΕΒΙ, ενώ είχε δαπανήσει π.χ. για τους Καραγάτση (2008) και Εγγονόπουλο (2007) από 100.000 ευρώ περίπου, για τον Ρίτσο δύναται να διαθέσει περί τις 40.000 ευρώ, υλοποιώντας με αυτά την κινητή έκθεση, το λεύκωμα και τον διαδικτυακό τόπο. Ευελπιστεί όμως σε κάτι καλύτερο από τις αναμενόμενες ανακοινώσεις του υπουργού Πολιτισμού.

Σε δύο Λύκεια, 6ο Καλλιθέας και 10ο Πειραιά, τα οποία με τα blog τους έχουν δείξει ενδιαφέρον για το έργο του Ρίτσου, εμπιστεύτηκε το Μουσείο Μπενάκη την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Θα παρουσιάσουν, ανήμερα, στην Πειραιώς, μια παράσταση.

ΒΗΜΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Το «Ρoetix» προφέρεται ως ποέτιξ, που σημαίνει Ποιητική, όμως, σύμφωνα με τους εκδότες του, συναποτελείται από δύο λέξεις, poet και ix, που σημαίνουν και συμβολίζουν τον άγνωστο ποιητή. Κάθε τεύχος θα δίνει βήμα σε άγνωστους ποιητές και σε νέους, δίπλα στους δοκιμασμένους.

Θα είναι ανοιχτό στις προκλήσεις της φόρμας, του πειραματισμού, του ύφους, της γλώσσας. «Είναι η ώρα για τολμηρούς σκαπανείς», σύμφωνα με τον Γ. Θεοτοκά που καλωσόριζε έτσι το 1929 τη γενιά του 30. Συνεργάτες του πρώτου τεύχους είναι οι Νάνος Βαλαωρίτης, Γιάννης Βαρβέρης, Σωτήρης Κακίσης, Χρίστος Ρουμελιωτάκης, Θανάσης Τριαρίδης κ.ά.

Δήμητρα Ρουμπούλα  

dirouboula@pegasus.gr

ΠΗΓΗ: ethnos.gr

Ο ποιητής της Ρωμιοσύνης στα χέρια bloggers

Το 6ο Λύκειο Καλλιθέας και το 10ο του Πειραιά ένωσαν τις δυνάμεις τους για την παράσταση «Να είσαι ήλιος, να χαρίζεις φως». Συμμετοχή του Μουσείου Μπενάκη στην Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου)

Γ. Ρίτσος: 1909-1990. Φέτος είναι η χρονιά του και, τουλάχιστον, κάποιοι τη γιορτάζουν

Είναι μαθητές, bloggers και αγαπούν την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Δύο σχολεία που διαθέτουν blogs, το 6ο Λύκειο Καλλιθέας και το 10ο Λύκειο Πειραιά, θα τιμήσουν τον ποιητή της «Ρωμιοσύνης», με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. Μ' αυτή την εκδήλωση επέλεξε να τιμήσει την Ημέρα Ποίησης (Σάββατο 21 του μήνα, 7 μ.μ.) το Μουσείο Μπενάκη στον χώρο της οδού Πειραιώς 138. Η πρόταση έγινε από τη δημοσιογράφο και μελετήτρια του έργου του Γιάννη Ρίτσου, Αγγελική Κώττη. Να θυμίσουμε ότι η χρονιά που διανύουμε έχει ανακηρυχθεί επίσημα «Ετος Γιάννη Ρίτσου».

Οι μαθητές των δύο σχολείων συναντήθηκαν πρώτα στο Διαδίκτυο και ύστερα από κοντά στα σχολεία τους, επιχειρώντας να συνθέσουν μια εκδήλωση για τον Γιάννη Ρίτσο. Συγκέντρωσαν υλικό, το μελέτησαν και, τέλος, επέλεξαν ποιήματα και πεζά, τραγούδια, σχέδια, φωτογραφίες, βίντεο, μαρτυρίες, συνεντεύξεις, CD και ντοκιμαντέρ. Μέσα απ' αυτό το υλικό θα περάσουν η ζωή και το έργο του ποιητή: γέννηση στη Μονεμβασιά, παιδικά χρόνια, αγώνες και εξορίες, έρωτας και επανάσταση.

Οι μαθητές ζωγραφίζουν, απαγγέλλουν, φτιάχνουν ταμπλό με φωτογραφικό και εικαστικό υλικό, τραγουδούν, φτιάχνουν γκράφιτι, γυρίζουν βίντεο, οπτικοποιούν. Ολο αυτό μαζί γέννησε την παράσταση «Να είσαι ήλιος, να χαρίζεις φως», που θα δοθεί στο Μουσείο Μπενάκη.

Να θυμίσουμε, επίσης, ότι δεκατρία χρόνια μετά την πρώτη έκδοσή της, κυκλοφορεί εκ νέου, η βιογραφία «Γιάννης Ρίτσος. Ενα σχεδίασμα βιογραφίας», με την υπογραφή της Αγγελικής Κώττη («Ελληνικά Γράμματα»). Ενα μεγάλο μέρος του υλικού του βιβλίου συγκεντρώθηκε όταν ο ποιητής βρισκόταν εν ζωή και βασίζεται σε δικές του αφηγήσεις. Η έκδοση παρακολουθεί όλη τη ζωή του Γιάννη Ρίτσου, από τη γέννησή του, την Πρωτομαγιά του 1909, ώς τον θάνατό του, στις 11 Νοεμβρίου 1990.

Β.Κ.Κ.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 13/03/2009

Δικτυογραφία για τη Δήμητρα Χριστοδούλου

http://www.guitarte.gr/christodoulou_gr.htm

http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=20/07/2007&id=98260004

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=181732&ct=114

http://www.makthes.gr/index.php?name=News&file=article&sid=33004

http://www.translatum.gr/forum/index.php/topic,35691.0.html

http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_11_22/01/2008_256357

Σκέψεις για το ποίημα της Δήμητρας Χριστοδούλου: Για ένα παιδί που κοιμάται.

Ο πολιτισμός της εξαθλίωσης

Άσφαλτος, το πολιτισμένο χώμα

των μεγαλουπόλεων πνιγμένο στη

λαμαρίνα και στο λάστιχο φτάνει

μέχρι τα φανάρια ....

Κι εκεί η αηδία, στιλοβάτες

άλλωτε πράσινοι κι άλλωτε κόκκινοι

στέκουν καρφωμένοι

στο τσιμέντο του διαζώματος

ανέκφραστοι, ασάλευτοι κι όμως στο κόκκινο

ένα σωρό εκφράσεις ένα κάρο

χειρονομίες και κινήσεις έντονες νευρικες, απότομες.

Δεν έχει έλεος αυτή η στάση

άν κοιτάξεις παραδίπλα πρώτα πάει

στα πίσω αυτοκίνητα ή στα μπροστινά

μετά παραπέρα το σίγουρο είναι ότι

κάποια στιγμή θα φτάσει και στο τζάμι σου.

Κάνεις πως δε βλέπεις παρακαλάς

να ανάψει το πράσινο όμως

έχει κι άλλα φανάρια ο δρόμος

και τα πεζοδρόμια στην Ομόνοια είναι

πολύ φαρδιά και οι γωνιές τους γεμάτες ακόμη

κι Εκκλησίες τις Κυριακές στο πλατύσκαλο

απέξω κάποιος θα κάθεται.

Σε κυνηγάνε από παντού με το χέρι απλωμένο

χωρίς ύφος λύπησης, χωρίς ύφος ζητιανιάς,

χωρίς ύφος μόνιμα.

Κι εσύ που λές πως θα ανατρέψεις τον κόσμο πού είσαι;

Κι εσύ με το τζάμι ανεβασμένο πώς ελπίζεις;

Κι εσύ χωμένος στην επιστήμη σου πώς ενδιαφέρεσαι;

ΠΗΓΗ: 2ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την ALKO για λογαριασμό της UNICEF

Η Ταυτότητα της έρευνας
ΕΤΑΙΡΕΙΑ:	ALKO
ΠΕΛΑΤΗΣ:	UNICEF
ΤΥΠΟΣ:	ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΗ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ)
ΔΕΙΓΜΑ:	955 ΑΤΟΜΑ ΣΤΟ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ:	Το σύνολο των παιδιών σε 75 ερευνητικούς τομείς που κάλυψαν το λεκανοπέδιο Αττικής
ΧΡΟΝΟΣ:	17 - 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2000

Σύνοψη - Συμπεράσματα

Σε 5.800 υπολογίζονται περίπου τα παιδιά στην Ελλάδα που ζουν και εργάζονται το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους στους δρόμους, τα λεγόμενα "παιδιά των φαναριών". Τα παιδιά αυτά είναι από 2 έως 15 ετών, ελληνόπουλα και μετανάστες που αποφέρουν κατά τις συντηρητικότερες εκτιμήσεις περίπου 1 δισεκατομμύριο δραχμές το μήνα στους "εργοδότες" τους.

Τα στοιχεία προκύπτουν από έρευνα που διεξήγαγε η εταιρεία ΑΛΚΟ για λογαριασμό της UNICEF, στο διάστημα 17 έως και 29 Νοεμβρίου 2000. Η έρευνα ήταν ποσοτική - απογραφική, διεξήχθη με τη μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων σε 75 γεωγραφικούς τομείς του Λεκανοπεδίου Αττικής.

Κυριότερα ευρήματα της έρευνας: από τα 955 παιδιά ηλικίας 2-15 ετών στα οποία διενεργήθη η έρευνα, το 61% είναι αγόρια, το 10% περίπου ηλικίας έως 5 ετών, 44,1% του συνόλου είναι έλληνες πολίτες, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά είναι μετανάστες και πρόσφυγες στη χώρα μας.

Ειδικότερα, το 23,6% του συνόλου είναι έλληνες τσιγγάνοι, το 11,4% έλληνες μουσουλμάνοι, το 28,1% είναι αλβανικής καταγωγής, 6,3% Ιρακινοί, 6,0% Σέρβοι, 5,4% Πακιστανοί, 3,4% Κούρδοι και διάφορες άλλες εθνικότητες. 40,4% των παιδιών είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, 33,4% Μουσουλμάνοι, ενώ το 13,8% δήλωσε πως δεν ξέρει το θρήσκευμά του. Τα παιδιά αυτά δραστηριοποιούνται σε όλο το Λεκανοπέδιο, κατοικούν σε υπόγεια, ισόγεια, σκηνές, πρόχειρους καταυλισμούς, ακόμα και σε βαγόνια, εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα κ.λ.π. ενώ το 2% δηλώνουν άστεγα.

Τα παιδιά δεν δραστηριοποιούνται στις περιοχές που κατοικούν, πράγμα που σημαίνει ότι καθημερινά μετακινούνται προς τις περιοχές που τα συναντάμε. Ελάχιστα (20%) πηγαίνουν σχολείο, ένα σημαντικό μέρος αυτών βρίσκεται στην Ελλάδα χωρίς τους γονείς του, δηλώνουν άγνοια για το αν η εγκατάστασή τους είναι μόνιμη ή προσωρινή στη χώρα μας. Πολλά παιδιά δηλώνουν ότι "εργοδότης" τους δεν είναι κάποιος από τους γονείς του, τους επιβάλλονται τιμωρίες αν δεν θελήσουν να πάνε για δουλειά ή κάνουν μικρή είσπραξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλά παιδιά δήλωσαν σαν τιμωρίες, εκτός από το ξύλο, το γεγονός ότι δεν τους δίνουν φαγητό να φάνε ή ότι τα απειλούν να τα διώξουν από το μέρος που διαμένουν.

Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών αυτών δηλώνει ότι βρίσκονται στους δρόμους κι "εργάζονται" όλη σχεδόν την ημέρα, αρκετά από αυτά, εργάζονται και τη νύχτα και εκτός μικρών εξαιρέσεων έχουν περιορισμένες φιλοδοξίες κι όνειρα για το μέλλον τους που προκύπτουν από το αίσθημα ανασφάλειας και φόβου που νοιώθουν, καθώς και την αίσθηση σε μεγάλο μέρος αυτών ότι βρίσκονται προσωρινά στην Ελλάδα.

Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μέση ημερήσια είσπραξη κάθε παιδιού ανέρχεται σε 7 έως 8.000 δρχ., το 20% των παιδιών μιλά πολύ λίγο ή καθόλου την ελληνική γλώσσα, ένα 20% θέλει αλλά δεν μπορεί να πάει σχολείο, ένα μικρό ποσοστό θέλει να σπουδάσει ενώ ένας αριθμός παιδιών στην ερώτηση "τι θα κάνεις όταν μεγαλώσεις" απάντησε: θέλω να έχω φαγητό να τρώω.

Κύρια σημεία (Παρουσίαση)

1. ΦΥΛΟ	6. ΠΗΓΑΙΝΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ	11. «ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ»
2. ΗΛΙΚΙΑ	7. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ	12. ΗΜΕΡΗΣΙΕΣ ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ
3. ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ	8. ΕΙΔΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ	13. ΠΙΘΑΝΕΣ ΤΙΜΩΡΙΕΣ
4. ΘΡΗΣΚΕΥΜΑ	9. ΕΙΔΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ	14. ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΟΤΑΝ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ
5. ΟΜΙΛΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ	10. «ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ»	15. ΣΥΝΟΨΗ

ΠΗΓΗ: unicef

Τα παιδιά των φαναριών

Σε σταματάνε στα φανάρια
με δυό ματάκια σαν φεγγάρια
και με φωνή που σπαρταρά
Για δυό δραχμές εκλιπαρούνε
κι άμα στα χέρια τους τις δούνε
λάμπουνε κι είν’ όλο χαρά

Μοιάζει η ζωή τους με ναυάγιο
δίχως Θεό, και δίχως άγιο
μέσα σε πέλαγο βαθύ
Γάγγη, Χριστέ μου, κι άγιε Νείλε
τον άγγελό σου απόψε στείλε
μ’ ένα πελώριο σπαθί

Να στείλει στης νυχτιάς τα μάκρη
αυτούς που στέκουνε στην άκρη
και καρτερούν σα τον φονιά
τα πλάσματα τ’ απελπισμένα
που σου ζητάνε δακρυσμένα
μια στάλα ελπίδα στο χιονιά

Δεν ψάχνουν Θε’ μου για βασίλειο
μόνο μια θέση μες στον ήλιο
τις μέρες των πανηγυριών
Δεν σου γυρεύουνε παλάτια
λίγη χαρά στάξε στα μάτια
για τα παιδιά των φαναριών
ΠΗΓΗ: stixoi.info

Τα παιδιά των φαναριών

Θ.Π.ΛΙΑΝΟΣ| Κυριακή 16 Αυγούστου 1998

Τα φανάρια που ρυθμίζουν την κυκλοφορία στους δρόμους της Αττικής έχουν μετατρέψει αυτά τα σημεία των δρόμων σε μια ιδιόμορφη αγορά. Οσο διαρκεί το κόκκινο, αρκετά νεαρά κυρίως άτομα προσφέρουν στους οδηγούς των σταματημένων αυτοκινήτων διάφορα αγαθά και υπηρεσίες. Αλλοι προσφέρουν λουλούδια σε χαμηλή τιμή, άλλοι προσφέρονται να σου καθαρίσουν το μπροστινό τζάμι για ό,τι ποσό έχεις την ευχαρίστηση να δώσεις, άλλοι επιδεικνύουν ακρωτηριασμένα μέλη του σώματός τους ζητώντας την βοήθεια των εποχουμένων. Μαζί με αυτούς, μικρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, με κατάλληλη για την περίπτωση εμφάνιση, δηλαδή βρώμικα, αχτένιστα και κακοντυμένα, ζητούν τον οβολό σας.

Η τελευταία αυτή περίπτωση, δηλαδή, των μικρών παιδιών έχει προκαλέσει ένα ερώτημα στο οποίο έχουν δοθεί δύο αντίθετες απαντήσεις. Το ερώτημα είναι: πρέπει κανείς να βοηθάει τα μικρά αυτά παιδιά δίδοντας ένα μικροποσόν, ή όχι; Η μια απάντηση είναι αρνητική και υποστηρίζει ότι η επαιτεία είναι κοινωνικό φαινόμενο και πρέπει να αντιμετωπισθεί από την πολιτεία, όχι ατομικά από τον κάθε πολίτη. Αν μια κοινωνία είναι συγκροτημένη με τρόπο που επιτρέπει, ή προκαλεί φαινόμενα επαιτείας, τότε η λύση δεν μπορεί να προέλθει παρά μόνο από την εξέταση και την εξαφάνιση των μηχανισμών που την προκαλούν, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό.

Η άλλη απάντηση είναι θετική, και υποστηρίζει ότι η κοινωνία ως σύνολο δεν θα μπορέσει ποτέ να εξαφανίσει την επαιτεία. Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν δυνάμεις και μηχανισμοί που φέρνουν οικογένειες και άτομα σε κατάσταση απελπισίας, μια δε διέξοδος είναι η, προσωρινή έστω, αναζήτηση βοήθειας μέσω της επαιτείας. Επιπλέον, ανεξαρτήτως των λόγων που εξωθούν ένα άτομο στην επαιτεία, η απλή ανθρώπινη συμπόνια για τα πάθη ενός συνανθρώπου, και ιδιαίτερα ενός μικρού παιδιού, είναι αρκετή για να οδηγήσει κάποιον στην απόφαση να προσφέρει την ασήμαντη γι' αυτόν βοήθεια.

Είναι φανερό ότι και οι δύο απαντήσεις έχουν ισχυρή βάση. Τα επιχειρήματα της μιας άποψης δεν αναιρούν τα επιχειρήματα της άλλης. Ο κάθε πολίτης μπορεί να κρίνει και να αποφασίσει, αν θα δώσει ή αν θα αρνηθεί τη μικρή του βοήθεια στην περίπτωση που ανέφερα, δηλαδή αυτής των παιδιών των φαναριών, όπως έχουν χαρακτηρισθεί.

Εχω όμως την εντύπωση ότι η επαιτεία που παρατηρούμε να λαβαίνει χώρα στις γωνιές των οδών, όπου υπάρχουν φανάρια κυκλοφορίας, αλλά και γενικά, δεν έχει καμιά σχέση με την επαιτεία για την οποία τα επιχειρήματα που διατυπώθηκαν πιο πάνω έχουν ισχύ. Η επαιτεία που παρατηρούμε δεν είναι αποτέλεσμα και έκφραση καταστάσεων, π.χ. ανεργίας, φτώχειας κ.ο.κ., που φέρνουν διάφορα άτομα σε κατάσταση απελπισίας. Αντίθετα, πιστεύω ότι είναι μια εξαιρετικά κερδοφόρος δραστηριότητα. Τα παιδιά των φαναριών δεν ζητιανεύουν επειδή πεινούν, αλλά επειδή αποτελούν ένα αποτελεσματικό σημείο επαφής ενός διεφθαρμένου επιχειρηματικού κυκλώματος με το καταναλωτικό του κοινό, δηλαδή, με εμάς.

Υπάρχουν διάφορα στοιχεία που βεβαιώνουν ότι η επαιτεία των παιδιών είναι οργανωμένη επιχείρηση. Πρώτον, έχουν συγκεκριμένα στέκια-φανάρια, στα οποία εναλλάσσονται. Δεύτερον, ζητούν το ίδιο ποσόν χρηματικής βοήθειας, ένα «πενηντάρι». Τρίτον, όσα δεν ζητούν βοήθεια προφορικά, κρατούν ταμπελίτσες γραμμένες με τον ίδιο γραφικό χαρακτήρα, κτλ. Η επιχείρηση πρέπει να είναι εξαιρετικά προσοδοφόρος, αν κρίνει κανείς από την απότομη αύξηση της επαιτείας, τα τελευταία χρόνια, πράγμα που δείχνει ταυτόχρονα ότι οι κάτοικοι της Αθήνας και των προαστίων είναι άνθρωποι του Θεού και πολύ ελεήμονες.

Η δομή των επιχειρήσεων επαιτείας παρουσιάζει ποικιλία και ενδιαφέρον. Αλλες είναι οικογενειακές επιχειρήσεις στενού κύκλου, δηλαδή γονείς και παιδιά. Αλλες οικογενειακές επιχειρήσεις, ευρύτερου κύκλου, δηλαδή συγγενικές οικογένειες με συμμετοχή γονέων, παιδιών, εξαδέλφων κ.ο.κ. Το ένα παιδί ζητιανεύει, π.χ. γωνία Πατησίων και Κοδριγκτώνος και το εξαδελφάκι του, στην Πλατεία Βικτωρίας. Οπως έχει φανεί από τα αστυνομικά δελτία, υπάρχουν και επιχειρήσεις με ευρύτατα κυκλώματα εκμετάλλευσης μικρών παιδιών, με τεράστια κέρδη και εγκληματική δραστηριότητα και σε άλλους «κλάδους».

Οι παραπάνω αναφορές έχουν σκοπό να πείσουν τον αναγνώστη ότι τα επιχειρήματα των δύο αντίθετων απόψεων που προανέφερα είναι άσχετα με την σημερινή πραγματικότητα. Οποιος δίνει «βοήθεια» στους ζητιάνους και στα ζητιανάκια γίνεται, χωρίς να το θέλει και χωρίς να το ξέρει, συνεργός σε μια εγκληματική δραστηριότητα, ενώ φυσικά οι προθέσεις του είναι εντελώς διαφορετικές.

Ο κ. Θ. Π. Λιανός είναι καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Διαμάντια που ομοιοκαταληκτούν με τη νύχτα»

...Δεν ξέρω αν για την ποίηση της Δήμητρας Χριστοδούλου έχει γραφτεί πως δεν είναι γυναικεία, θηλυκή - όταν με αυτό εννοούμε εύθραυστη, λυρική, ερωτική ή, και, τείνουσα, ως εξαρτημένη, να συμπληρωθεί από την εκτοπλασματική παρουσία τού ετέρου ημίσεος. Με ένα τέτοιο σκεπτικό, η δική της ποίηση είναι ανδρική ή, μάλλον όχι, είναι ανδρική και θηλυκή μαζί, το είδος εκείνο που δεν ντρέπεται και επιπλέον κατορθώνει να υποδυθεί πότε το ένα και πότε το άλλο φύλο. Θα προτιμούσα, πάντως, να τη χαρακτηρίσω ποίηση οντολογική ή ανασκαφική του ανθρώπινου βιώματος ή, απλά, λυδία λίθο. Γιατί πάνω σ’ αυτήν σπάνε τα μούτρα τους ναρκισσισμοί και ρητορείες εξίσου. Η Δ. Χριστοδούλου έχει σωθεί «από τον έρωτα της δικής της εικόνας».